ฟอนต์ใน PDF เพี้ยนหรือเป็นสี่เหลี่ยม? วิธีแก้ไข
ตัวอักษรหาย ฟอนต์ถูกแทนที่ และข้อความที่คัดลอกออกมาอ่านไม่ออก แต่ละแบบเกิดจากอะไร และแก้อย่างไรให้ได้ผลจริง
โดย Metin Ersoy · อัปเดตเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2569
ดูจากอาการก็รู้สาเหตุ
ปัญหาฟอนต์ใน PDF มีอยู่ไม่กี่แบบ หาแบบที่ตรงกับที่คุณเจอ
- บางตัวอักษรกลายเป็นสี่เหลี่ยม เครื่องหมายคำถาม หรือช่องว่าง ฟอนต์ไม่มีรูปร่างของตัวอักษรเหล่านั้น (หัวข้อที่ 1)
- อ่านออก แต่เป็นฟอนต์ธรรมดาที่ต่างไปจากเดิม หรือบรรทัดล้นขอบ ไม่มีฟอนต์ต้นฉบับอยู่ในไฟล์ และโปรแกรมดู PDF กำลังเดาเอา (หัวข้อที่ 2)
- เพี้ยนแค่ในแอปเดียวหรือบนมือถือเครื่องเดียว ปัญหาอยู่ที่โปรแกรมดูไฟล์ตัวนั้น (หัวข้อที่ 3)
- ดูปกติ แต่คัดลอกข้อความออกมาแล้วอ่านไม่ออก ชั้นข้อความเสีย ไม่ใช่หน้าเอกสาร (หัวข้อที่ 4)
- คำตอบในแบบฟอร์มไม่มีเครื่องหมายเน้นเสียงหรือตัวอักษรพิเศษ ฟอนต์ของช่องกรอกข้อมูลแสดงตัวอักษรเหล่านั้นไม่ได้ (หัวข้อที่ 5)
1. ตัวอักษรกลายเป็นสี่เหลี่ยมหรือเครื่องหมายคำถาม
ฟอนต์แต่ละตัวมีรูปร่างของตัวอักษรเพียงชุดหนึ่งเท่านั้น ฟอนต์ที่ทำมาสำหรับภาษาอังกฤษอาจไม่มี ş, ğ, İ, ł หรือ ő เมื่อเขียนข้อความที่มีตัวอักษรเหล่านี้ด้วยฟอนต์นั้น ตัวที่ขาดไปจะกลายเป็นกล่องเล็ก ๆ (มักเรียกว่า "tofu") เครื่องหมายคำถาม หรือช่องว่าง
สาเหตุ โปรแกรมรุ่นเก่าที่บันทึก PDF ด้วยฟอนต์ที่มีตัวอักษรจำกัด ฟอนต์ตกแต่งที่เลือกใช้กับหัวข้อ หรือข้อความที่พิมพ์ในโปรแกรมแก้ไขออนไลน์ที่ไม่ได้ฝังฟอนต์ที่เหมาะสมไว้
วิธีแก้ ถ้าทำได้ ให้กลับไปแก้ที่ไฟล์ต้นฉบับ ใน Word หรือโปรแกรมสำนักงานอื่น ให้เปลี่ยนข้อความที่มีปัญหาเป็นฟอนต์ที่รองรับภาษาของคุณ (ฟอนต์มาตรฐานส่วนใหญ่ เช่น Arial, Calibri หรือ Noto Sans รองรับ) แล้วส่งออกเป็น PDF ใหม่ ถ้ามีแค่ไฟล์ PDF ตัวอักษรที่หายไปไม่ได้อยู่ในไฟล์เลย จึงไม่มีเครื่องมือแปลงไฟล์ไหนกู้กลับมาได้ ต้องพิมพ์ข้อความนั้นใหม่ เครื่องมือ เพิ่มข้อความลงใน PDF ของเราจะฝังฟอนต์ที่รองรับตัวอักษรที่มีเครื่องหมายเน้นเสียงและตัวอักษรภาษาตุรกีให้อัตโนมัติ
2. ฟอนต์ถูกแทนที่ด้วยฟอนต์อื่น
PDF จะเก็บฟอนต์ไว้ในไฟล์ก็ได้ หรือแค่ระบุชื่อฟอนต์แล้วหวังว่าเครื่องของผู้อ่านจะมีฟอนต์นั้นก็ได้ แบบหลังประหยัดได้ไม่กี่กิโลไบต์ แต่ในเครื่องที่ไม่มีฟอนต์นั้น โปรแกรมดู PDF จะใช้ฟอนต์ที่คล้ายกันแทน ระยะห่างตัวอักษรเปลี่ยน บรรทัดอาจล้นขอบกระดาษ โลโก้ที่ทำจากฟอนต์พิเศษจะเละ และบางครั้งตัวอักษรก็หายไปด้วย
วิธีแก้ A: ส่งออกใหม่โดยฝังฟอนต์ ใน Word for Windows เมนู File > Options > Save มีตัวเลือก "Embed fonts in the file" (ฝังฟอนต์ไว้ในไฟล์) เมื่อบันทึกเป็น PDF ให้เลือก Options แล้วติ๊ก "ISO 19005-1 compliant (PDF/A)" ซึ่งจะบังคับให้ฝังทุกฟอนต์ลงในไฟล์ โปรแกรมอื่นก็มีการตั้งค่า "ฝังฟอนต์ทั้งหมด" (embed all fonts) แบบเดียวกันในการส่งออก PDF
วิธีแก้ B: แปลง PDF ที่มีอยู่แล้ว แปลง PDF เป็น PDF/A จะสร้างสำเนาที่มีทุกอย่างที่ต้องใช้ในการแสดงผลอยู่ในตัว หน้าที่ใช้ฟอนต์ซึ่งไม่มีอยู่ในไฟล์จะถูกวาดใหม่เป็นรูปภาพ โดยมีสำเนาข้อความที่มองไม่เห็นวางทับอยู่ด้านบน หน้าจึงดูเหมือนกันทุกที่และยังค้นหาข้อความได้ ตรวจผลลัพธ์ก่อนส่ง เพราะรูปภาพจะถูกวาดตามที่หน้าแสดงผลระหว่างการแปลง ถ้าหน้านั้นเพี้ยนอยู่แล้วตอนแปลง ให้แก้ที่ไฟล์ต้นฉบับแทน คู่มือ PDF/A คืออะไร อธิบายรูปแบบนี้
3. เพี้ยนแค่ในโปรแกรมดูไฟล์ตัวเดียว
ตัวพรีวิวที่มากับแอปอีเมล โปรแกรมจัดการไฟล์ และแกลเลอรีในมือถือบางรุ่นเป็นโปรแกรมดูไฟล์แบบง่าย ๆ ฟอนต์ชนิดที่ไม่ค่อยพบจะถูกข้ามและใช้ฟอนต์สำรองแทน ขณะที่โปรแกรมอ่าน PDF เต็มรูปแบบแสดงไฟล์เดียวกันได้ถูกต้อง
วิธีแก้ เปิดไฟล์ในโปรแกรมดูไฟล์ตัวอื่น เช่น เว็บเบราว์เซอร์ (Chrome, Edge, Firefox, Safari) Adobe Acrobat Reader หรือแอป PDF ในมือถือของคุณ ถ้าแสดงผลถูกต้อง แปลว่าไฟล์ไม่มีปัญหา และไม่ต้องสนใจตัวพรีวิวนั้น ถ้าจะส่งไฟล์ให้คนจำนวนมากและไม่อยากให้มีคำถามเรื่องนี้เลย สำเนา PDF/A (หัวข้อที่ 2) เป็นทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด
4. ข้อความดูปกติแต่คัดลอกออกมาแล้วอ่านไม่ออก
ภายใน PDF รูปร่างของตัวอักษรกับความหมายในฐานะข้อความถูกเก็บแยกกัน บางโปรแกรมบันทึกรูปร่างได้ถูกต้อง แต่ไม่ได้ใส่ตารางที่บอกว่า "รูปร่างนี้คือตัว a" ไว้ หรือใส่ไว้แบบผิดเพี้ยน หน้าเอกสารจึงดูสมบูรณ์ แต่การคัดลอก การค้นหา และโปรแกรมอ่านหน้าจอกลับได้ตัวอักษรแบบสุ่ม หรือ "ı" กับ "ş" กลายเป็นตัวอักษรอื่น
วิธีแก้ ให้ OCR อ่านหน้าใหม่ ใน OCR PDF ให้เลือกภาษาของเอกสาร แล้วปิดตัวเลือกที่ข้ามหน้าซึ่งมีข้อความอยู่แล้ว ชั้นข้อความที่เสียจะถูกแทนที่ด้วยข้อความที่รู้จำจากภาพหน้าเอกสาร ทดสอบด้วยการกด Ctrl+F (Cmd+F บน Mac) ค้นหาคำที่รู้ว่ามีอยู่ในหน้า เมื่อคัดลอกข้อความได้ถูกต้องแล้ว คู่มือ การคัดลอกข้อความโดยไม่มีการขึ้นบรรทัดใหม่ จะช่วยได้ต่อ
5. คำตอบในแบบฟอร์มไม่มีตัวอักษรพิเศษ
แบบฟอร์มมักกำหนดฟอนต์ไว้ให้แต่ละช่อง และแบบฟอร์มจำนวนมากใช้ฟอนต์พื้นฐานที่มีแค่ตัวอักษรภาษาอังกฤษ เมื่อพิมพ์ "Gülşen Yıldız" โปรแกรมดู PDF บางตัวจะบันทึกเป็น "Glen Yldz" หรือแสดงเป็นสี่เหลี่ยม และปัญหาจะปรากฏหลังจากบันทึกหรือส่งไฟล์ไปแล้วเท่านั้น
วิธีแก้ กรอกแบบฟอร์มด้วย กรอกแบบฟอร์ม PDF เมื่อคำตอบมีตัวอักษรอย่าง ş, ğ, ä หรือ ø เครื่องมือจะฝังฟอนต์ที่มีตัวอักษรเหล่านั้นให้ ถ้าต้องการให้คำตอบดูเหมือนกันในทุกโปรแกรม ให้ ทำให้แบบฟอร์มแบนราบ หลังกรอกเสร็จ และเก็บสำเนาที่ยังแก้ไขได้ไว้สำหรับแก้คำตอบ
ป้องกันปัญหาตั้งแต่ตอนทำ PDF
- ฝังฟอนต์ ตอนส่งออก หรือเลือก PDF/A ซึ่งจะฝังให้เอง
- ใช้ฟอนต์ที่รองรับภาษาของคุณ ก่อนทำเอกสารยาวให้เสร็จ ลองพิมพ์ตัวอย่างที่มีตัวอักษรที่ยากที่สุด (ภาษาตุรกีคือ İ ı Ş ş Ğ ğ)
- เปิด PDF ในอุปกรณ์เครื่องอื่น ก่อนส่ง แค่มือถือของคุณก็พอ คอมพิวเตอร์ของคุณเองมีฟอนต์ครบเสมอ จึงเป็นที่ที่แย่ที่สุดสำหรับการตรวจ
- อย่าพึ่งฟอนต์ในการทำโลโก้ ใส่โลโก้เป็นรูปภาพ จะได้ไม่เละ
พร้อมลองใช้หรือยัง ใช้ได้ฟรี และไฟล์ของคุณอยู่ในอุปกรณ์ของคุณเท่านั้น
เปิดเครื่องมือ แปลง PDF เป็น PDF/A